“Kawarigoi” tại triển lãm Tokyo Taisho ~Giải đáp năm câu hỏi bí ẩn xuất hiện trong ghi chép~ / Koi Historia – 009

Để kỷ niệm sự thay đổi triều đại từ Meiji sang Taisho, “Triển lãm Tokyo Taisho” đã được tổ chức tại công viên Ueno trong khoảng bốn tháng từ ngày 20/3 – 31/7 (1914). 

Trong số hàng chục buổi triển lãm quốc gia lớn nhỏ được tổ chức từ đầu thời Meiji đến trước chiến tranh, buổi triển lãm này được ghi nhận là lớn thứ hai (7,5 triệu người) chỉ sau “Triển lãm kỷ niệm hoà bình Tokyo” (11 triệu người) tổ chức vào năm 1922 để kỷ niệm Thế chiến I kết thúc. 

Còn đối với “Nishikigoi”, đây là sân khấu đầu tiên nơi chúng được công bố trên khắp Nhật Bản và cũng là một bước ngoặt lớn trong lịch sử Nishikigoi sau này.

Tuy nhiên, do phương tiện truyền thông bấy giờ còn non nớt nên thông tin liên quan đến triển lãm Taisho tại Niigata có phần thiếu sự chính xác, và có vẻ như đã bị hiểu nhầm rồi lan truyền đi. Trong đó, liên quan đến 5 câu hỏi bí ẩn sẽ được làm rõ như sau.

1 / Số lượng Koi trưng bày tại triển lãm?

Tại Niigata, ban đầu có 23 con đã được mua để trưng bày cho triển lãm. Trong đó, người ta nói đã có khoảng 2/3 trong số đó (18 con?) đã được 3 người là nhóm tham gia đầu tiên vận chuyển trong hai ngày qua tuyến Shinetsu, rồi qua đèo Usui. Tuy nhiên, theo hồ sơ của trụ sở triển lãm mục “Số lượng triển lãm theo khu vực” trang 645, cuốn 2, Báo cáo kiểm tra triển lãm Taisho, từ Niigata trong ngày 20/3, chỉ có 18 con thuộc Phân loại 5 (Phân loại thuỷ sản), Nhóm 61 (Nhóm nuôi trồng thuỷ sản) (với tên đăng ký là 2 người) được ghi chép lại. 

Người ta nghi ngờ liệu sự chênh lệch 5 con trong số 23 con tại thời điểm mua có khi nào là do chúng được gửi bổ sung sau cho triển lãm, hoặc để dự phòng trường hợp bị chết giữa chừng triển lãm hay không.

2 / Người đăng ký tham gia?

Số lượng trưng bày Kawarigoi, Higoi ngoài 18 con từ Niigata còn có Shusui từ Tokyo hay từ những nơi khác. Tổng cộng đã có 59 con đã được mang đến khu trưng bày thuỷ sản (được xếp vào Phân loại 5, Nhóm 61).

Tại thời điểm tham gia triển lãm, người ta cho rằng Niigata đã đặc biệt thành lập “Nghiệp đoàn trưng bày cá Koi làng Higashiyama và làng Takezawa” để phụ trách triển lãm. Tuy nhiên, theo mô tả trang 63 của Báo cáo tình hình kiểm tra triển lãm Tokyo Taisho, đã xác nhận rằng có hai nghiệp đoàn tham gia, gồm cả “Nghiệp đoàn nuôi Koi làng Aratani” (Làng Hiu).

Có thể suy đoán rằng cái tên “Nghiệp đoàn nuôi Koi làng Aratani” đã được thêm vào tên đăng ký tham gia một cách vội vàng, do việc kiểm tra không dựa vào tên của “Koi trưng bày” mà dựa vào tên “người tham gia”.

Kết quả là “Nghiệp đoàn trưng bày cá Koi làng Higashiyama và làng Takezawa” nhận được huy chương bạc và “Nghiệp đoàn nuôi Koi làng Aratani” nhận được huy chương đồng. Huy chương bạc và giấy khen hiện đang được cất giữ ở thành phố Ojiya, nhưng tiếc là hiện tại vẫn chưa xác định được vị trí của huy chương đồng và giấy khen.

3 / Phương pháp đánh giá và tỷ lệ giành giải?

Có tổng cộng 65.136 tên vật phẩm, và tổng cộng 160.293 số lượng vật phẩm tại triển lãm Taisho, trong đó chia ra “14 Nhóm”, “180 Phân loại” để đánh giá và trưng bày.

Phương pháp đánh giá là từng chuyên gia của 180 chuyên môn sẽ cho điểm dựa trên thang điểm 100 với mỗi chuyên môn đó, chứ không phải chấm trên từng hạng mục trưng bày như những cuộc thi Nishikigoi hiện nay.

Khi có một người trưng bày nhiều vật phẩm trong cùng một hạng mục (ví dụ như khi một người trưng bày nhiều Koi), thì Koi nào có vẻ đẹp nhất trong số đó sẽ được chấm điểm.

Do đó, Nishikigoi được trưng bày bởi hai Nghiệp đoàn ở Niigata được phân vào Phân loại 5 (Thủy sản) Nhóm 61 (Nuôi trồng thủy sản) và chấm điểm riêng từng Nghiệp đoàn. Phần thưởng không phải là giải cho riêng từng hạng mục, mà là huy chương bạc và huy chương đồng chung cho toàn bộ triển lãm. Từ bảng điểm đánh giá có thể thấy, cả hai đoàn đã nhận được lần lượt là 80~89 điểm (huy chương bạc) và 70~79 điểm (huy chương đồng). Do đó, không có giải thưởng cho từng hạng mục như giải đồng cho riêng Nhóm thuỷ sản từng bị lan truyền ở các địa phương, mà là huy chương bạc và đồng của toàn bộ triển lãm, và nó đã được trao cho Nishikigoi do Niigata trưng bày.

Giải thưởng cho triển lãm Taisho được trao tổng thể, không theo hạng mục và về cơ bản được chia thành bốn bậc: vàng, bạc, đồng và khen thưởng (chỉ có giấy chứng nhận) theo thang điểm 100 của Ban Giám khảo. Ngoài ra, có một giải thưởng danh dự được coi là giải đặc biệt, và người ta nói rằng nó sẽ được trao khi có một lý do xuất sắc đặc biệt. Tỷ lệ giải thưởng cụ thể như sau:

—

• Tổng số đơn vị tham gia triển lãm: 65.136
  (Tổng số vật phẩm trưng bày: 160.293)
• Phân loại giải thưởng (tùy thuộc số điểm Ban Giám khảo)
  • Giải thưởng danh dự (giải đặc biệt)
    Số người đoạt giải: 111
    Tỷ lệ giải thưởng: 0,17%
  • Huy chương vàng (90 điểm trở lên)
    Số người đoạt giải: 664
    Tỷ lệ giải thưởng: 1,02%
  • Huy chương bạc (80 điểm trở lên)
    Số người đoạt giải 2.535
    Tỷ lệ giải thưởng: 3,98%
  • Huy chương đồng (70 điểm trở lên)
    Số người đoạt giải: 5.844
    Tỷ lệ giải thưởng: 9,45%
  • Khen thưởng (giấy chứng nhận)
    (50 điểm trở lên)
    Số người đoạt giải: 12.725
    Tỷ lệ giải thưởng: 22,73%
• Tổng cộng có 21.879 người đoạt giải
• Tỷ lệ giải thưởng 33,6% (Trung bình cứ ba người thì có một người đoạt giải)