02-Bệnh đốm trắng / White Spot Disease

Ban đầu xuất hiện những đốm trắng nhỏ ở vây ngực và đầu…
Khi bệnh trở nên nghiêm trọng, da cá sẽ bị bong tróc

Bệnh đốm trắng không chỉ xuất hiện ở Koi mà ở hầu hết các loại thủy hải sản nuôi trồng, thực tế cho thấy đây là căn bệnh phổ biến nhất của cá. 

Khi mắc bệnh, tình trạng bệnh sẽ lây lan rất nhanh và khả năng truyền nhiễm cao nên đây là một trong những bệnh cần phải đề phòng nhất. 

Bệnh đốm trắng phát sinh quanh năm ở nhiệt độ nước dưới 25°C, đặc biệt là đầu mùa xuân, mùa mưa hay đầu mùa thu do nhiệt độ nước dễ thay đổi. Ngoài ra, nhiều trường hợp bệnh xảy ra khi chất lượng nước hoặc nhiệt độ nước đột ngột thay đổi bởi môi trường… Bệnh đốm trắng nếu được phát hiện ngay tại giai đoạn đầu và chữa trị kịp thời sẽ lập tức loại bỏ được các đốm trắng và sức khỏe cá sẽ hồi phục lại như ban đầu.

Vòng đời của ký sinh trùng
gây bệnh đốm trắng

Bệnh đốm trắng do ký sinh trùng hình quả dưa có tên là Ichthyophthirius multifiliis (tạm gọi là Ich) gây ra, vì thế bệnh này còn có tên gọi là bệnh Ich.  

Vi khuẩn đốm trắng ký sinh ngay dưới lớp biểu bì nên rất khó để tiêu diệt trực tiếp, tốt nhất là tiêu diệt chúng khi chúng không ở trên mình cá. Vậy nên nếu hiểu rõ về vòng đời của chúng thì có thể xử lý chúng một cách hiệu quả. 

Giai đoạn khi Ich ký sinh vào cá gọi là giai đoạn ký sinh dinh dưỡng. Tiếp đó là giai đoạn trưởng thành khi chúng rời cơ thể cá và di chuyển trong nước bằng tiêm mao. Ngay khi chúng chìm xuống đáy hồ, tiêm mao sẽ biến mất và bên ngoài chúng được bao bọc bởi một lớp màng dày. Lúc này được gọi là giai đoạn bào nang. 

Ở giai đoạn bào nang, vi khuẩn sẽ ngừng di chuyển, trong bào nang bắt đầu quá trình phân bào. Người ta nói rằng ở nhiệt độ thích hợp thì một bào nang có thể sinh từ vài trăm đến vài ngàn bào tử trong một ngày. Tuổi thọ của ấu trùng chỉ khoảng một ngày nên nếu chúng không tìm được cơ thể ký sinh trong khoảng thời gian này, chúng sẽ chết.

Ở giai đoạn ký sinh dinh dưỡng và giai đoạn bào nang, việc tiêu diệt chúng bằng thuốc hầu như không có tác dụng. Vì thế, thời điểm tiêu diệt chúng thích hợp nhất là giai đoạn chúng rời khỏi cơ thể cá, bơi vào trong nước và giai đoạn ấu trùng trước khi ký sinh vào vật chủ.

Thời gian từ lúc vi khuẩn đốm trắng ký sinh phát triển đến khi tách khỏi cơ thể cá mất khoảng 1 tuần nếu nhiệt độ nước là 20°C, khoảng 2 tuần nếu nhiệt độ nước là 14°C, khoảng 3 tuần nếu nhiệt độ nước là 7°C. Cũng còn tùy vào môi trường nuôi cá mà thuốc sát trùng như Xanh Methylen có thể hiệu quả trong khoảng 1 tuần, ngắn hơn thời gian từ lúc chúng ký sinh đến khi trưởng thành. 

Chính vì thế, rất khó để có thể tiêu diệt vi khuẩn đốm trắng hoàn toàn chỉ với một lần dùng thuốc.