Bài diễn thuyết / Lịch sử ra đời và sức hấp dẫn của viên ngọc bơi “Nishikigoi”

Vô vàn cách để thưởng thức Koi 

Nishikigoi có nhiều nét quyến rũ, điểm đầu tiên có thể nghĩ đến là “thưởng thức” chúng. Những người bán cá Koi đã đưa tôi đến Trung Quốc, Mỹ, Châu Âu, Đông Nam Á và nhiều nơi khác. Tôi chụp ảnh ở nhiều nơi khác nhau, và ở mỗi nơi thì họ đều mỉm cười nhìn Nishikigoi và chỉ vào chúng (Hình 6, 7, 8). Người yêu Koi họ đánh giá Koi chi tiết như thể họ đang nhìn một bức tranh bằng con mắt của một chuyên gia. Còn những người bình thường thì họ nhìn chúng một cách thưởng thức. Nhìn những khuôn mặt tươi cười này khiến tôi nghĩ rằng Nishikigoi thực sự có sức mạnh to lớn. Giá trị lớn nhất của Nishikigoi là “vẻ đẹp” khiến mọi người mỉm cười.

—

“Nuôi dưỡng” là nét quyến rũ tiếp theo. Nuôi chúng rất thú vị. Có nhiều cách khác nhau để thưởng thức và nuôi chúng tùy vào mỗi nước. Đây là ảnh chụp từ Hawaii ở Hoa Kỳ (Hình 9), anh này có một bộ sưu tập Nishikigoi tuyệt vời. Anh ấy đã tạo ra khu vườn của riêng mình không chỉ với Nishikigoi mà bằng cách sắp xếp nhiều loại cây khác nhau phù hợp với môi trường tự nhiên của Hawaii. Còn đây là một người Bỉ (Hình 10) có vẻ thuộc chủ nghĩa khắc kỷ, anh ấy không trang trí xung quanh ao mà dường như chỉ theo đuổi chất lượng của Nishikigoi. Cuối cùng là một người Hà Lan (Hình 11), anh ấy sắp xếp đồ trang trí phong cách Nhật Bản để có thể nhìn thấy đèn đá ở phía sau khi tận hưởng Koi. Bởi vậy, có nhiều cách khác nhau để thưởng thức và nuôi dưỡng chúng.

Kỹ thuật nuôi cá chép rất thâm thúy và điểm thú vui nằm ở đó. Có thể bạn nghĩ rằng chỉ cần mua chúng và thả rông vào hồ là được, nhưng những người thích tận hưởng sự trưởng thành của Koi thì khác. Mua một con Koi đẹp và chiêm ngưỡng thì cũng được, nhưng mua một con Koi chưa hoàn thiện với tầm nhìn tiềm năng tương lai mới chính là một cách thưởng thức sâu sắc, nói cách khác đây mới là người có con mắt tinh tường. Thảo luận với người lai tạo liệu nên mua cá Koi như thế nào sẽ là phép thử cho cách nhìn của những phân phối, những người yêu Koi.

Sau đây, hãy xem những bức ảnh của Showa Sanshoku mượn từ những nơi phân phối (Hình 12, 13). Bên phải là một con 47 cm chụp vào mùa Thu năm ngoái. Một năm sau, đây là hình bên trái. Nó đã phát triển khoảng 10 cm, nhưng không chỉ vậy, nó đã trở thành một con Koi hoàn toàn khác. Đó là cái gọi là “biến hình”. Một năm trước Sumi (những vết đốm màu đen trên cơ thể của cá Koi) còn mờ. Nhưng giờ lại có cảm giác như cái gì đó nổi lên từ phía dưới, Sumi đã cố định giống cảm giác thực sự được gắn chặt. Hoa văn đỏ một năm trước còn nhợt nhạt nay đã chuyển sang màu đỏ, Kiwa mờ đã trở nên rõ ràng.

Thú vị nhất là phần đầu. Trông giống một cái chậu. Một năm trước, phần cái chậu đó trông hơi đơn độc, nhưng sau một năm, màu đen mượt mà đã nối với Sumi phía sau. Bằng cách này, Nishikigoi thay đổi và trở nên đẹp hơn. Việc nuôi đúng cách rất cần thiết và có vẻ có rất nhiều người tận hưởng chúng theo cách này. Người sản xuất tạo ra đường nét cơ bản còn người yêu Koi sẽ tăng thêm tính nghệ thuật cho nó. Chính vì vậy mới gọi là niềm vui sâu sắc của sự tận hưởng.

Tuy nhiên, đáng tiếc là có một mô hình hoàn toàn ngược lại, nguy cơ biến điều tốt trở thành điều xấu (cười). Nishikigoi có thể nói là rất hấp dẫn, bao gồm cả việc tận hưởng sự không chắc chắn và may rủi như vậy.

“Phân loại” là một điểm thu hút lớn khác của Nishikigoi. Người ta nói rằng có hơn 140 loại Nishikigoi. Nishikigoi được gọi là ngọc bơi hay ngọc sống. Có nhiều loại ngọc khác nhau như kim cương, hồng ngọc, ngọc bích và ngọc trai, loại nào cũng đẹp và bạn sẽ muốn sở hữu chúng. Điều này cũng đúng với Nishikigoi. Ví dụ, Kohaku là giống có thể nói là cơ bản của Nishikigoi, và tôi nghĩ nó giống như Diamond. Kohaku, Taisho Sanshoku và Showa Sanshoku, bộ ba này gọi là Gosanke và thường được chọn cho chức vô định trong hội thi. Vị trí của chúng rất cao. Ngoài ra cũng có nhiều giống khác, hãy tìm Koi yêu thích của bạn.

Một phân khúc mới khác là nhóm Nishikigoi thân ngắn. Điều này vẫn chưa được chính thức công nhận trong thế giới Nishikigoi. Một số người gọi nó là dị biệt nhưng thật ngạc nhiên là có rất nhiều người ở nước ngoài yêu thích 

chúng. Không chỉ có nhóm thân hình thấp bé này, Koi còn phái sinh, cộng sinh từ dòng văn hóa chính thống… Tôi nghĩ những kiểu thách thức này rất quan trọng. 

—

Tiếp theo, cái mà chúng ta có được từ Koi ngoài yếu tố thưởng thức đó là “sự chữa lành”. Tôi xin trích dẫn một bài báo trong dailymail.

Có một câu chuyện nổi tiếng rằng Freddie Mercury, giọng ca chính của Queen là một fan hâm mộ lớn của Nishikigoi. Trong suốt cuộc đời của mình, ông nói: “Tôi đã sống một cuộc đời viên mãn và tôi không quan tâm nếu ngày mai tôi chết. Cuối cùng tôi đã tìm thấy nơi mà tôi hằng tìm kiếm trong đời. Gần đây tôi đã có một khu vườn Nhật Bản tuyệt vời với Nishikigoi mà tôi đã mua với giá rất cao. Tôi thực sự thích nó”. Đối với một người người đã sống một cuộc đời khổ cực, hẳn Nishikigoi đã trở thành một hình thức chữa lành. 

Tiếp theo là Lady Gaga. Cô đã phẫu thuật hông vào năm 2013. Vào thời điểm đó, cô ấy đã đặt một bể cá lớn trong nhà và thả 27 con Nishikigoi với số tiền tổng cộng 40.000 bảng Anh, cô đã cùng chúng trải qua thời gian hồi phục sức khỏe. Bằng cách này, Nishikigoi đóng một vai trò rất lớn như sự tồn tại mang đến sự chữa lành.

Nishikigoi cũng có yếu tố “cạnh tranh”. Cạnh tranh về sắc đẹp cũng đem đến rất nhiều niềm vui. Hiệp hội Xúc tiến Nishikigoi Nhật Bản tổ chức ba cuộc thi lớn trên thế giới hàng năm: cuộc thi tổng hợp, cuộc thi cho Young Koi và Baby Koi quốc tế. Cuộc thi lớn nhất tại Châu Âu là ở Hà Lan. Ngoài ra, còn có nhiều cuộc thi khác trên thế giới bao gồm cuộc thi tại Vương quốc Anh. Tại mỗi nơi như vậy, thật vinh dự làm sao khi được so sánh và đánh giá những chú Koi đã được nuôi nấng cẩn thận.

Mặc dù có một giải đấu chọn ra nhà vô địch thế giới được gọi giải đấu tổng hợp toàn Nhật Bản, nhưng cũng có nhiều cách khác nhau để tận hưởng sự cạnh tranh, chẳng hạn như các giải đấu địa phương hay trong các buổi gặp mặt cạnh tranh cũng có rất nhiều cách để tận hưởng. 

Và cuối cùng là “làm bạn”. Sở thích sẽ mang mọi người lại với nhau, nên Nishikigoi làm tôi cảm thấy rằng chúng đang đóng một vai trò đặc biệt quan trọng như vậy. Nishikigoi đã lan rộng khắp thế giới, vì vậy nó đã vượt qua rào cản ngôn ngữ và mang mọi người lại gần.

Về sự kiện ở Hawaii mà tôi đã đến có một lão làng của các nhà sản xuất Ojiya không nói được tiếng Anh. Nhưng sau đó, khi một người yêu Nishikigoi cho ông ấy xem một bức tranh và nói: “Tôi có nuôi Koi của ông”, chúng tôi đã có thể giao tiếp với nhau bằng cách nói về Koi mặc dù chúng tôi không thể giao lưu bằng ngôn ngữ được. Nishikigoi đang được sử dụng ở nhiều nơi với tư cách là sứ giả của hòa bình, nhưng chính bản thân Nishikigoi cũng đóng vai trò trong việc kết nối mọi người và để họ trở thành bạn bè.

—

Như đã nói ở trên, Nishikigoi được sinh ra trong khí hậu của Niigata cũng như chính chúng đã hình thành nên khí hậu của Niigata. Trong quá trình hình thành, những gì trước đây chỉ là một nền văn hóa địa phương nhỏ bé nay đã trở thành nền văn hóa toàn cầu. Nền văn hóa như vậy rất hiếm và mang giá trị lớn. Nishikigoi không chỉ đang trở nên xinh đẹp hơn mà còn tạo ra nhiều niềm vui và sự quyến rũ.

Kể từ bây giờ, Nishikigoi sẽ phát triển hơn nữa và có khả năng có mang đến nhiều cách thưởng thức phái sinh mới bằng cách sử dụng các công nghệ khác nhau như NFT và Metaverse. Tôi hy vọng rằng Nishikigoi sẽ tiếp tục đóng vai trò kết nối nhiều quốc gia và con người, đồng thời đón đầu những bước phát triển mới như vậy trong tương lai.

---

Bài và ảnh: Gekkan Nishikigoi / Dịch: Cá Koi Vietnam